نقد نمایش خفگی ماهی ها در آب شور – امید الماسی نیا

????نقد نمایش “خفگی ماهی ها در آب شور”

???? نویسنده و کارگردان: رضا جوشعار

???? منتقد: امید الماسی نیا
کارشناس هنرهای نمایشی

???? نمایش خفگی ماهی ها در آب شور شرح یک داستان رئالیست اجتماعی و خانوادگی را در خود دارد. موضوعی که شاید در عصر حاضر و در بسیاری از خانواده ها نظیر آن را بتوان یافت.
رضا جوشعار در نمایش خفگی ماهی ها در آب شور به دنبال پرده برداری از رازی هولناک بنام تعصب و غرور، ما را با سرگذشت “افسر”، دختری که قربانی برخی تعصبات کورکورانه جوامع سنتی است، آشنا می کند. نویسنده قصد دارد با استفاده از دیالوگ نویسی و ارائه فضای شاعرانه این حادثه دهشتناک را برای ما تا جای ممکن شاعرانه توصیف نماید. جوشعار قصد دارد تا در همان ابتدا تماشاگر را درگیر حادثه ای که قرار است اتفاق بیفتد نکند؛ پس از بازیگرانش می خواهد که به مخاطب القا کنند ما بازیگریم و قرار است برای شما نقش بازی کنیم، که با استفاده از شیوه فاصله گذاری برشت مسیر خود را روشن می کند. در ادامه با خرده روایت ها یی از گذشته شروع می کند و ما را از روند سرگذشت شخصیت های نمایش اش با خبر می کند. در ادامه با ورود پسر جوان، حادثه ای در سکوت آغاز می شود و همین امر مسیر زندگی “افسر” را به کلی تغییر می دهد. تغییری که بر اساس شرایط اجتماعی، وقایع و اتفاقات زندگی “افسر” شکل می گیرد. یک خانواده نسبتاً سنتی با فرزندان تحصیل کرده ای که رویکرد امروزی دارند. چالش هایی که بر اثر همین تضاد ها ایجاد می شود و در نهایت عشق بین دختر و پسر به یک فاجعه ختم می شود. پسری که با پخش کردن نذری و بیان اعتقاد (نیت نذر دادن) ارتباط خود را با اخلاقیات را از همان ابتدا گوشزد می کند و گرنه می توانست با “افسر” فرار کند و از این حادثه جلوگیری کند. پسر عشق دختر را با خود به سربازی می برد اما در این میان “کمال” راز آنان را لو می دهد و در نهایت “افسر” با اصرار و اجبار خانواده ازدواج می کند. جوشعار در مسیر روایت خود، گریزی هم به حضور کشتی های چینی می زند و از مشکلات اقتصادی ناشی از صید بی رویه، گلایه ای در قاب جمعه بازار به مخاطب نشان می دهد. جوشعار در ادامه از تکنیک برشت جدا می شود و رو به قصه گویی می آورد تا بتواند بحران سازی و تعلیق را به موقع با تماشاگران همراه سازد. و نهایتا در پایان نمایش برادر که خود یک وکیل است با راضی کردن خواهر که قرار است همه چی را سروسامان دهد ، خواهر را برای همیشه به دست باران و دریا و سرنوست می سپارد. نور ها و طراحی چیدمان بازیگران به فضای قصه و شیوه کارگردانی کمک کرده و این به نوبه خود از نکات قوت نمایش است. بازی راحت بازیگران نیز از نکات قابل توجه این نمایش به حساب می آید. نمایش در لایه های زیرینش از تبعات تعصب، تصمیم گیری های عجولانه، گوش سپردن به حرف های بی اساس، سخن می گوید؛ اینکه این تاثیرات هنوز در جامعه امروزی چه سنتی و چه مدرن، تحصیل کرده یا بی سواد ادامه دارد و هنوز بعضی از اعضای خانواده را تحت الشاع قرار داده و علت اصلی بخشی از مشکلات آنها است. چنانچه برادر با وجود اینکه وکیل می شود اما هنوز آن نگاه متعصب و غیرتی دنیا سنتی خود را دارد، چه بسا اگر به عشق خواهرش احترامی می گذاشت این فاجعه رخ نمی داد. اشاره به پدری که هرگز در نمایش وارد نمی شود از نکته های بارز محسوب می شود که اگر پدر را نماینده این تفکر غالب سنتی بدانیم نویسنده در زمینه موفق عمل نموده است.
باید گفت رضا جوشعار در مقام نویسنده و کارگردان؛ نمایشی درخور را ارائه داده نمایشی شاعرانه ، نمایشی که چه به لحاظ متن و چه اجرا در سطح مطلوب و قابل قبولی است. کارگردانی و بازی ها نیز به همین گونه است. بازی های روان و بدون اغراق، راحت را شاهد بودیم.

????کانون منتقدان تئاتر استان هرمزگان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *