نقدی بر نمایش آهو بر مدار آتش – منتقد : امید الماسی نیا

????نقدی بر نمایش آهو بر مدار آتش

???? کارگردان: مسلم جعفری

???? منتقد: امید الماسی نیا

????پرداختن به معضل جنگ و تاثیر آن که هنوز هم گریبان جامعه را گرفته جز لاینفک آثار هنرمندان تئاتر است ، تولید آثار نمایشی با موضوع جنگ همواره بر روی صحنه دارای محدودیت ها و مشکلات خاص خود بوده و اجتناب ناپذیر است. نمایش آهو بر مدار آتش به نویسندگی فریبا جعفری و کارگردانی مسلم جعفری روایت ناخدایی را داشت که به وابسته جنگ همه دارای اش که یک لنج است را از دست می دهد و در پایان به این نتیجه می رسد که به عزاداری ( تغزیه خوانی ) بپردازد.
سوال اصلی این است مشکل شخصیت های نمایش آهو بر مدار آتش چیست ؟ در سرتاسر اجرا به دنبال شخصیت اصلی می گردیم اما واقعا قهرمان چه کسی است ؟ مادر ، ناخدا ، اکبر ، اصغر ، آهو… واقعا قهرمان این نمایش کیست و چه می خواهد ؟ و این ابتدایی ترین سوال نمایشنامه نویس هنگام نگارش یک متن است .
در اجرا ما شاهد طراحی صحنه ضعیفی هستیم که اشیا و احجام زیادی را در خود دارد و کمکی نه به فضا سازی می کند و نه تاثیر در روند اجرا دارد ، بیایم برای چند ثانیه تمام اشیا و ابزار را در ذهنمان محو کنیم چه رخ می دهد، شاید هیچ اتفاق خاصی نیوفتد. پس با این حال چرا این همه حجم که کاربردی ندارد مثال این تور های ماهیگیر…
در طول نمایش چندین بار با فضای ذهنی مادر اکبر برخورد می کنیم که اکبر مسخ شده را دنبال می کند، اما این تصاویر هیچگونه ارتباطی با قصه اثر ندارد و این شاید بزرگترین ضعف آهو بر مدار آتش است چرا که تکلیف اثر را نامشخص می کند، اثر تک تک می شود و به هرجایی چنگ می اندازد تا نجات پیدا کند از تکرار سنت ها و باورها تا تیک انداختن به نظام جنگ و سرمایه داری که ای کاش داستان بر روی یکی از این موضوعات بود .
اما مهمتر از همه ی این مسائل دگرگونی ناگهانی ناخدا بود که در اول اجرا قصد ترک میهن را داشت اما با دیدن از بین رفتن لنج اش به یک بار تغییر عقیده می دهد و می ماند در نهایت با اجرای تغزیه ای داستان به اتمام می رسد و این نشان از تعجیل نویسنده دارد که تکلیف اش از اول با داستان معلوم نیست و تکرار می کنم با قهرمان اثرش به توافق نرسیده و اثری ناقص خلاق شده است . شاید اگر داستان بیشتر حول ناخدا بود پذرش این تغییر راحت تر بود.
انسان معاصر هنوز در گیر جنگ است ، نه به شکل کلاسیک آن بلکه مدرن و هر روز نیز مدرنیزه تر ، اگر کمی دقت بیشتری بکنیم به راحتی می توانیم این جنگها را ببینیم و شاید آثاری به روزتر خلاق نماییم .

????کانون منتقدان تئاتر استان هرمزگان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *